Konferencja naukowa „Mazowsze w dobie inkorporacji do Królestwa Polskiego 1462–1526” organizowana jest z okazji 500. rocznicy włączenia ostatniej części Księstwa Mazowieckiego do Królestwa Polskiego. Będzie okazją do rozmowy o historii Mazowsza w przełomowym okresie końca jego politycznej samodzielności – o władcach, społeczeństwie, Kościele, elitach intelektualnych oraz źródłach do dziejów regionu.
Wydarzenie jest częścią projektu naukowego „Mazowsze w dobie inkorporacji do Królestwa Polskiego (1462–1526)”, realizowanego przez Mazowiecki Zespół Badawczy przy Instytucie Historii PAN. Zarówno konferencja, jak i projekt badawczy wpisują się w szerszy projekt „Mazowsze dla Korony. 500-lecie włączenia Mazowsza do Królestwa Polskiego”, finansowany ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.
Wstęp dla słuchaczy jest bezpłatny. Liczba miejsc jest ograniczona.
Zachęcamy do zapoznania się z programem konferencji:
15 WRZEŚNIA (wtorek)
11:00-11:40 – uroczyste otwarcie konferencji
Przemówienia:
- dyrektora Muzeum Mazowieckiego w Płocku Leonarda Sobieraja,
- marszałka województwa mazowieckiego Adama Struzika
- dyrektora Instytutu Historii im. T. Manteuffla PAN prof. dr. hab. Macieja Janowskiego
11:40-12:00 – referat otwierający, prof. dr hab. Sławomir Gawlas (Wydział Historii UW), Stan badań nad inkorporacją Mazowsza do Królestwa Polskiego.
12:00-12:15 – przerwa kawowa
12:15-14:00 – SESJA 1. MAZOWSZE W DOBIE INKORPORACJI
- dr hab. Adam Moniuszko (Wydział Prawa i Administracji UW, MZB) Prawne drogi i bezdroża inkorporacji Mazowsza do Korony.
- dr hab., prof. ucz. Piotr Węcowski (Wydział Historii UW), Czy Mazowsze należy do Królestwa Polskiego? Spór ideologiczny i prawny w związku z inkorporacją Mazowsza do Korony w drugiej połowie XV w. i w początkach XVI w.
- dr Michał Słomski (Instytut Historii PAN, MZB), Stolice Mazowsza. Płock i Stara Warszawa w dobie inkorporacji (1462-1526) – próba komparatystyki.
- dr. hab., prof. ucz. Radosław Lolo (Akademia Finansów i Biznesu Vistula, MZB), Stosunki wyznaniowe na Mazowszu w dobie inkorporacji.
14:00-15:30 – przerwa
15:30-16:45 – SESJA 2. MAZOWSZE DZIELNICOWE
- prof. dr. hab. Adrian Jusupović (Instytut Historii PAN, MZB), Źródła cyryliczne do historii księstwa płockiego w XIII wieku.
- dr hab., prof. ucz. Paweł Żmudzki (Wydział Historii UW), Kilka uwag o roczniku mazowieckim zrekonstruowanym przez Tomasza Nowakowskiego na podstawie Roczników Jana Długosza.
- mgr Michał Zbieranowski (Instytut Historii PAN, MZB), Konrad II książę czerski i sandomierski.
16:45-17:00 – przerwa kawowa
17:00-18:15 SESJA 3. ARCHEOLOGIA I HISTORIA SZTUKI NA MAZOWSZU
- dr Piotr Lasek (Instytut Sztuki PAN), O kurii książęcej na Mazowszu raz jeszcze.
- dr Tomasz Olszacki (Instytut Archeologii i Etnologii PAN), Zamki w Sochaczewie, Wyszogrodzie i Sierpcu w 2 połowie XV i XVI stuleciu. Przeobrażenia państwowych i prywatnych siedzib obronnych w dobie inkorporacji Mazowsza w świetle najnowszych badań.
- dr Ewa Korpysz (Muzeum Archidiecezji Warszawskiej), Zabytki mazowieckiej snycerki późnogotyckiej w przedwojennych zbiorach Muzeum Archidiecezjalnego w Warszawie.
16 WRZEŚNIA (środa)
9:30-11:15 – SESJA 1. SZLACHTA MAZOWIECKA I JEJ POCHODZENIE
- dr Łukasz Maurycy Stanaszek (Państwowe Muzeum Archeologiczne), Pochodzenie Mazowszan w świetle badań antropologiczno-genetycznych.
- dr Krzysztof Wiśniewski (Pułtuskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, MZB), Integracja szlachty województwa mazowieckiego ze szlachtą koronną.
- dr Tomasz Jaszczołt (Instytut Historii PAN), Rycerstwo i szlachta mazowiecka a Podlasie do 1526 r. – osadnictwo, kontakty, wzajemne relacje.
- dr Łukasz Lubicz-Łapiński (Związek Szlachty Polskiej), Więzy krwi czy sąsiedztwa? Średniowieczne rody herbowe w świetle badań Y-DNA współczesnych potomków szlachty mazowieckiej.
11:15-11:30 – przerwa kawowa
11:30-13:15 SESJA 2. KOŚCIÓŁ I ELITY INTELEKTUALNE
- prof. dr hab. Janusz Grabowski (Instytut Historii UKSW, Archiwum Główne Akt Dawnych, MZB), Kancelaria księstwa płockiego w latach 1462-1495. Wybrane zagadnienia.
- dr hab., prof. ucz. Leszek Zygner (Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. I. Mościckiego w Ciechanowie, MZB), Obsada biskupstwa płockiego w okresie inkorporacji Mazowsza (1495-1526).
- dr Anna Salina (Instytut Historii PAN, MZB), Prałaci kapituły warszawskiej drugiej połowy XV w. i pierwszego ćwierćwiecza XVI w. Rola polityczna i związki z dworem książęcym.
- dr Anna Horeczy (Instytut Historii PAN, MZB), Mazowieckie elity intelektualne w dobie inkorporacji do Królestwa Polskiego.
13:15 -14:45 – przerwa
14:45-16:00 – SESJA 3. PIASTOWIE MAZOWIECCY
- dr Marta Piber-Zbieranowska (Instytut Historii PAN, MZB), Konrad III Rudy i jego ludzie. Próba nakreślenia biografii politycznej mazowieckiego władcy doby inkorporacji.
- mgr Konrad Szuba, Książęta u bram. Społeczne konsekwencje śmierci Bolesława V w świetle wpisu z Rachunków Janusza II księcia mazowieckiego.
- dr Andrzej Marek Nowik (Instytut Historii PAN, MZB), Panowie przyrodzeni i lennicy. Panowanie ostatnich książąt mazowieckich w konfrontacji źródeł normatywnych i narracyjnych.
16:00-16:15 – przerwa kawowa
16:15-17:30 – SESJA 4. SPOŁECZEŃSTWO MAZOWSZA
- dr Kazimierz Pacuski (Instytut Historii PAN), Możnowładztwo ziem gostynińskiej i rawskiej wobec inkorporacji (1462).
- mgr Jarosław Ilski (Muzeum Ziemi Błońskiej), Błonie a wygaśnięcie dynastii Piastów mazowieckich: wstęp do inkorporacji Mazowsza do Królestwa Polskiego.
- dr Hanna Węgrzynek, Żydzi warszawscy w okresie poprzedzającym inkorporację Mazowsza do Królestwa Polskiego i wydanie prawa De non tolerandis Judaeis.
17 WRZEŚNIA (czwartek)
9:30-11:15 – SESJA 1. ŹRÓDŁA MONARSZE I KOŚCIELNE – EDYCJE CYFROWE
- mgr Jarosław Suproniuk (Instytut Historii PAN, MZB), mgr Michał Zbieranowski (Instytut Historii PAN, MZB), Indeksacja i identyfikacja Metryki Koronnej 5 i 41 przy użyciu aplikacji INDXR.
- dr Arkadiusz Borek (Instytut Historii PAN, MZB) Płocka księga święceń duchownych.
- mgr Michał Gochna (Instytut Historii PAN, MZB), dr Emil Kalinowski (Instytut Historii PAN, MZB), Mazowieckie rejestry poborowe z doby inkorporacji – źródłowa baza danych.
- dr Tomasz Panecki (Instytut Historii PAN, MZB), Geografia historycznego i współczesnego Mazowsza: narracja kartograficzna.
11:15-11:30 – przerwa kawowa
11:30-12:45 – SESJA 2. ŹRÓDŁA MONARSZE I KOŚCIELNE
- mgr Kacper Pielat (Wydział Historii UW), Zapomniany „zaginiony” piętnastowieczny kopiariusz płocki. Rękopis 7116 Biblioteki PAU-PAN w Krakowie w perspektywie źródłoznawczej.
- dr hab., prof. IH PAN Aliaksandr Hrusha (Instytut Historii PAN, MZB), Mazowsze w dokumentach ruskich Wielkiego Księstwa Litewskiego końca XV – lat 20. XVI wieku.
- dr Michalina Duda (Instytut Historii PAN), Listy księcia Konrada III Rudego do władz zakonu krzyżackiego w sprawach Mazowszan.
12:45-13:00 – przerwa kawowa
13:00-14:15 – SESJA 3. OŚRODKI WSCHODNIEGO MAZOWSZA
- mgr Adam Sokołowski (Muzeum Północno-Mazowieckie w Łomży), Łomża i ziemia łomżyńska w dobie inkorporacji Mazowsza do Korony.
- dr Krzysztof Augustyniak (Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce), Ostrołęka po inkorporacji Mazowsza do Królestwa Polskiego (1526–1563).
- dr Mirosław Roguski (Fundacja Rozwoju Badań Regionalnych, Siedlce), Kariery kościelne i urzędnicze studentów Akademii Krakowskiej i uniwersytetów zagranicznych z ziemi liwskiej w XV i XVI w.
14:15-14:35 – podsumowanie obrad, prof. dr hab. Andrzej Karpiński (Instytut Historii PAN)
