Spotkanie literackie z Martą Grzywacz za nami

Podczas spotkania z Martą Grzywacz, autorką książki „Radość soboty. Archiwum życia i śmierci”, rozmawialiśmy o niesamowicie ważnej i niebezpiecznej misji, której podjęły się osoby zrzeszone w Oneg Szabat, tajnej organizacji w Getcie Warszawskim zbierającej dowody na istnienie żydowskiego świata: dzienników, zdjęć, prywatnej korespondencji, dokumentów, kartek na żywność…

Była mowa o Emanuelu Ringelblumie i drodze, która tego nauczyciela i społecznika zaprowadziła do założenia Radości Soboty. O docenianiu roli kobiet w działalności tej organizacji, wśród nich Racheli Auerbach. O tym też, że kiedy rozmawia się z młodymi ludźmi na temat Archiwum Getta Warszawy (zwanym Archiwum Ringelbluma), można mówić na przykład o nastoletnich Dawidzie Graberze i Nachumie Grzywaczu, którzy zanim zginęli, ukryli część Archiwum w podziemiach szkoły przy ulicy Nowolipki.

Przypomnijmy: to właśnie Graber jest autorem słów „To, czego nie mogliśmy wykrzyczeć przed światem, zakopaliśmy w ziemi”, a drugi z nich tych trzech zdań: „Nie znam swojego losu. Nie wiem, czy będę mógł wam opowiedzieć, co się stało dalej. Pamiętajcie: nazywam się Nachum Grzywacz”.

Pamiętamy, i dziękujemy za Waszą obecność, do zobaczenia.

Fot. Tomasz Topczewski.