Warszawskie srebra

Srebra i platery warszawskie w zbiorach Muzeum Mazowieckiego w Płocku

Rozbudowa Muzeum Mazowieckiego w Płocku i tworzenie nowej ekspozycji poświęconej sztuce art dećo spowoduje zmiany w strukturze istniejących ekspozycji. Niektóre obiekty muzealne funkcjonujące w obecnych aranżacjach wystaw stałych zlokalizowanych w Kamienicy Secesyjnej zostaną wycofane celem umieszczenia w nowo powstającej ekspozycji poświęconej sztuce art dećo. Będą to drobne zmiany, raczej niezauważalne dla przeciętnego widza, bo w miejsce wycofanych obiektów trafią inne, obecnie przechowywane w Magazynie Działu Sztuki.

Na IV piętrze Kamienicy Secesyjnej, w pomieszczeniu kiedyś zajmowanym przez Dział Historii a obecnie pełniącym rolę pomieszczenia magazynowego planowane jest zorganizowanie wystawy stałej sreber firm warszawskich.

Wystawy prezentujące srebra warszawskie mają długą tradycję w Muzeum Mazowieckim a ich dotychczasowe odsłony i towarzyszące im katalogi powiązanie były z kolejnymi jubileuszami istnienia muzeum. Zatem zamiar przygotowania i prezentacji wystawy wyrobów srebrnych firm warszawskich w ramach obchodów jubileuszu 200-lecia istnienia muzeum jest oczywisty i dobrze wpisuje się w historię ekspozycji stałych MMP.

Muzeum Mazowieckie w Płocku w 1981 roku pragnąc uczcić 160-tą rocznicę powstania zorganizowało wystawę „Artystyczne wyroby z metali firm warszawskich od XVIII do XX wieku ze zbiorów Muzeum Mazowieckiego w Płocku”. Autorką scenariusza wystawy i towarzyszącego jej katalogu była Magdalena Weber, a ówczesny dyrektor muzeum Tadeusz Zaremba w słowie wstępnym do katalogu wyjaśniał intencje powstania wystawy chęcią prezentacji i upowszechnienia wśród szerokiej publiczności kolekcji „skazanej" na przechowywanie w magazynach a zorganizowanie wystawy i opracowanie katalogu stanowiącego formę przewodnika po wystawie i kolekcji określił „uwieńczeniem wysiłku wszystkich Koleżanek i Kolegów, którzy podczas minionych lat pracy w Muzeum wyznaczali kierunki jego zainteresowań oraz uczestniczyli w tworzeniu kolekcji”. Wystawa prezentowała nie wybrane, lecz wszystkie zgromadzone na przestrzeni kilkunastu lat obiekty; pochodzące z zakupów dokonywanych w salonach PP „Desa” i u oferentów prywatnych oraz, w kilku wypadkach, z przekazów - głównie Towarzystwa Naukowego Płockiego. Obok okazów wysokiej klasy artystycznej pokazano wyroby zupełnie przeciętne, bowiem zamierzeniem organizatorów była pełna prezentacja kolekcji. W 1981 roku zbiory obejmowały 303 obiekty 42 firm, ujęte w katalogu w 187 pozycjach (komplety występowały pod jedną pozycją katalogu). Wyroby poszczególnych firm reprezentowane były w sposób bardzo nierównomierny i mimo zgromadzonej niemałej ilości obiektów nie tworzyły kolekcji, pod każdym względem reprezentatywnej dla twórczości firm warszawskich omawianego okresu.

                                                                  

                                                   

Okładka katalogu z 1981 roku opracowanego przez Magdalenę Weber

                                                                  

                                                    

Wystawa „Artystyczne wyroby z metali firm warszawskich od XVIII do XX wieku ze zbiorów Muzeum Mazowieckiego w Płocku” w poprzedniej siedzibie muzeum na Zamku Książąt Mazowieckich przy ul. Tumskiej 2                                              

 

                                                     

Wystawa „Artystyczne wyroby z metali firm warszawskich od XVIII do XX wieku ze zbiorów Muzeum Mazowieckiego w Płocku”  w poprzedniej siedzibie muzeum na Zamku Książąt Mazowieckich przy ul. Tumskiej 2  

 

                                                     

Pracownicy MMP podczas obchodów jubileuszu 160-lecia istnienia muzeum zwiedzają wystawę „Artystyczne wyroby z metali firm warszawskich od XVIII do XX wieku ze zbiorów Muzeum Mazowieckiego w Płocku”  

W roku 1996 obchodząc 175-tą rocznicę powstania muzeum wydano katalog „Warszawskie srebra i platery w zbiorach Muzeum Mazowieckiego w Płocku”. Autorką katalogu była Zofia Samusik-Zaremba, wieloletni kierownik Działu Sztuki. W tym katalogu wykorzystano najnowsze badania warsztatów złotniczych działających w minionych czasach w Warszawie, prowadzone głównie przez specjalistów ze środowiska warszawskiego. Katalog z 1996 roku był wyborem najciekawszych obiektów z płockiej kolekcji uwzględniającym również nowe obiekty, które wzbogaciły posiadany zespół po roku 1981, w którym to ukazał się pierwszy katalog towarzyszący wystawie, przygotowany przez Magdalenę Weber.

                                                                      

                                                        

Okładka katalogu z 1996 roku opracowanego przez Zofię Samusik-Zarembę

 

Do współpracy przy konstrukcji katalogu z 1996 roku udało się pozyskać najbardziej kompetentnych konsultantów w osobach Haliny Lileyko - wieloletniego kustosza Muzeum Historycznego w Warszawie, autorkę podstawowych katalogów firm złotniczych działających w Warszawie, oraz Ryszarda Bobrowa - kuratora Zbiorów Sztuki Zdobniczej Muzeum Narodowego w Warszawie. Opisując w 1996 roku płocką kolekcję warszawskich sreber i platerów Halina Lileyko scharakteryzowała ja następująco:

„Kolekcja sreber warszawskich Muzeum Mazowieckiego gromadzi prawie wyłącznie wyroby świeckie. W rezultacie znalazło się tu wiele przedmiotów powszechnego i codziennego użytku, często produkcji seryjnej, mniej obiektów unikatowych, zamawianych niegdyś okazji specjalnych wydarzeń czy okoliczności, a tym samym indywidualnie projektowanych i staranniej wykonanych. Stosunkowo mało jest przedmiotów z XVIII wieku, przeważają wyroby z pierwszej połowy XIX wieku, lecz gromadzone są także obiekty z drugiej połowy tego stulecia oraz z XX wieku. Na szczególną uwagę zasługuje piękny zbiór sreber, platerów i wyrobów metalowych z okresu secesji. W sumie kolekcja licząca około 350 pozycji poszerza możliwości dobrego poznania warszawskiej produkcji złotniczej na przestrzeni dwóch ostatnich stuleci. Można wyrazić nadzieję, że prezentowana kolekcja Muzeum Mazowieckiego w Płocku przyczyni się do lepszego poznania ważnej dziedziny wytwórczości, tym ważniejszej, że bardzo obfitej, w wielu wypadkach oryginalnej i wyróżniającej się wysokim poziomem artystycznym”.

                                                           

Aranżacje przedmiotów muzealnych wykonane na potrzeby katalogu „Warszawskie srebra i platery w zbiorach Muzeum Mazowieckiego w Płocku”

Słowa Haliny Lileyko podsumowujące jej artykuł w katalogu wydanym w 1996 roku mimo upływu 25 lat nadal pozostają aktualne: „Wcześniejsze prezentacje płockiej kolekcji w istotny sposób powiększyły zbiory warszawskich wyrobów srebrnych i platerowanych zgromadzone w stołecznych muzeach, przede wszystkim Narodowym i Historycznym, a także w Muzeum Sztuki Złotniczej w Kazimierzu Dolnym. Bliskie sąsiedztwo Płocka i Warszawy, wielorakie powiązania obu miast - kulturalne, artystyczne i gospodarcze - oraz rola jaką odegrały w przeszłości dla rozwoju terenów historycznego Mazowsza czyni obecną inicjatywę płockiego muzeum w pełni uzasadnioną merytorycznie, a jednocześnie cenną pod względem badawczym”.

Obecnie zbiór wyrobów z metali ze szczególnym uwzględnieniem firm warszawskich jest w trakcie opracowywania pod kątem przygotowywanej ekspozycji bo od 1996 roku kolekcja wyrobów z metali znacznie się powiększyła.

Kolekcja MMP wyrobów firm warszawskich w 1981 roku liczyła 303 obiekty, w 1996 ok. 350 a obecnie prawie 900. Budżet wystawy oraz miejsce są ustalone. Trwają prace nad opracowaniem koncepcji aranżacji pomieszczenia wytypowanego do wystawy oraz charakteru przygotowywanej ekspozycji.

 

Na podstawie katalogów wystaw; „Artystyczne wyroby z metali firm warszawskich od XVIII do XX wieku ze zbiorów Muzeum Mazowieckiego w Płocku”, MMP, Płock 1981, „Warszawskie srebra i platery w zbiorach Muzeum Mazowieckiego w Płocku”, MMP, Płock 1996 oraz kwerendy w archiwum MMP opracował mgr Szymon Zaremba – kustosz, Dział Sztuki MMP

                                                             

                                                  

 

 



Powrót