Zagra płocka fidel

23 marca o godz. 12 na Facebooku Muzeum Mazowieckiego w Płocku wydarzy się coś niezwykłego – na żywo zagra dla nas fidel płocka, instrument, którego dźwięki rozbrzmiewały na ulicach naszego miasta pięć wieków temu.

Jak to możliwe? By to wyjaśnić, musimy cofnąć się do roku 1985 roku. Wtedy właśnie, podczas prac archeologicznych na Starym Rynku w Płocku, z nieużywanej od wieków latryny wydobyto artefakt przypominający nieco dzisiejsze skrzypce. Znalezisko natychmiast zyskało sławę, specjaliści od instrumentów i muzyki dawnej stworzyli kopię odnalezionego artefaktu. Nazwano ją fidel płocka. Pamiętać jednak należy, że owa znana już dziś szeroko kopia została w pewnym sensie udoskonalona, zmodyfikowana. Jest głośniejsza i bardziej efektowna niż  delikatne znalezisko ze Starego Rynku.

Znaleźli się jednak ludzie, którym nie dawało spokoju pytanie – jak brzmiała oryginalna, niezmodyfikowana prababcia dzisiejszych skrzypiec z Płocka? Dlatego doszło do kolejnej rekonstrukcji. Powstał egzemplarz bliższy prototypowi. Okazało się, że i on brzmi fascynująco.

23 marca spotkamy się z ludźmi, którzy owo pytanie zadali, a potem płocki instrument na nowo zrekonstruowali. Opowiedzą nam, jak to z fidelą płocką było, kto grał na tego typu instrumentach i jakiej techniki używał, co decyduje, że fidel brzmi tak, a nie inaczej. Posłuchamy także fideli w akcji – z głośników waszych telefonów i komputerów popłyną porywające dźwięki instrumentu sprzed lat. Te same lub bardzo podobne do tych, które bawiły, wzruszały i porywały do tańca naszych przodków.

Z fidelową opowieścią do Płocka przyjedzie Hubert Połoniewicz – absolwent Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu, artysta, lutnik; wytwórca polskich instrumentów historycznych takich jak: suka biłgorajska, chordofon płocki, fidel płocka, suka mielecka oraz zagranicznych instrumentów ludowych, takich jak norweskie skrzypce ‘hardanger fele’.  Twórca instrumentów dla zespołów m.in.  Sutari, Same suki, In Fidelis, Mehehe, Taboret, Karolina Cicha and company, Żywiołak, Yerba Mater, Wielbłądy. To właśnie on wykonał historyczną rekonstrukcję płockiego instrumentu.

Na fideli zagra nam zaś Bart Pałyga, wiolonczelista, multiinstrumentalista, improwizator, który specjalizuje się w grze na kilkunastu instrumentach etnicznych z całego świata. Bart jest prekursorem użycia technik śpiewu gardłowego i alikwotowego w muzyce folkowej i rozrywkowej w Polsce. Z Karoliną Cichą zdobył Grand Prix i nagrodę publiczności Burza Braw na festiwalu Nowa Tradycja w 2013 roku na którym otrzymał również Złote Gęśle dla najlepszego instrumentalisty. To wieloletni współpracownik Marii Pomianowskiej, współtworzy zespoły Yerba Mater, Masala, Village Kollektiv, Mosaik, Milo Ensemble i Laterna. Nagrał dwadzieścia albumów z muzyką świata i filmową.

Opowieść połączona z koncertem odbędzie się w stylowych wnętrzach wystawy „X wieków Płocka” Muzeum Mazowieckiego w Płocku. Tuż obok naszych gości prezentowana będzie ona – oryginalna płocka fidel. 

FOTO Magdalena Tejchma

Link do wydarzenia



Powrót