Elektryczne noce

Elektryczne noce

 

W dniach od 4 kwietnia do 20 października 2020 roku w Musée d’art Moderne André Malraux we francuskim Hawrze zaplanowano wystawę zatytułowaną „Elektryczne noce” na którą zaproszono jedynie dwa obrazy z Polski, a jednym z nich miała być „Ćma nocna” autorstwa Leona Kaufmana (1872-1933) datowana na 1898 (1899) znajdująca się w zbiorach Muzeum Mazowieckiego w Płocku od 1973 roku (przekaz Muzeum Narodowego w Warszawie).

W dniu 16 marca strona francuska potwierdziła ustalenia dotyczące wystawy i realizacji przewozu obiektu z Polski do Francji, w godzinach przedpołudniowych w muzeum stawili się przedstawiciele firmy przewozowej mający zrealizować transport obrazu do Hawru. Obraz został profesjonalnie zapakowany i wraz z wymaganymi dokumentami wyjechał z Płocka, a tuż przed zamknięciem muzeum dotarła do niego informacja, że strona francuska w obliczu nadchodzącej pandemii covid-19 odwołuje wystawę. „Ćma nocna” po bezowocnej, dziennej podróży powróciła następnego dnia do muzeum, a odwołana wystawa jak zapewniają francuscy organizatorzy odbędzie się w przyszłości, ale kiedy nie wiadomo.

Tak oto niewidzialny gołym okiem wirus storpedował ciekawe wydarzenie muzealne bo wystawa zaplanowana w Hawrze zapowiadała się bardzo interesująco i obecność obrazu z naszego muzeum, jako jednego z dwóch z polskich kolekcji, byłaby niewątpliwie powodem do dumy.

Wystawa „Elektryczne noce” w zamierzeniach organizatorów miała obrazować

nostalgiczną noc miejską, która wraz z rozwojem sieci elektrycznej stopniowo staje się coraz wyraźniejsza przez co staje się istotnym tematem dla artystów końca XIX i początku XX wieku. Wystawa mała na celu poruszenie kwestii mutacji nocnego, publicznego krajobrazu miejskiego i jego reprezentacji lub transkrypcji przez artystów w okresie głębokich wstrząsów trwających od lat 50. XIX wieku do wybuchu pierwszej wojny światowej.

Powodem zorganizowania wystawy w tym konkretnym miejscu jest fakt, że portowe miasto Le Havre było pod wieloma względami pionierem w wprowadzaniu oświetlenia miejskiego. Latarnie La Héve były jednymi z pierwszych na świecie, które zostały wyposażone w elektryczne oświetlenie łukowe w 1863 roku. Od roku 1889 Le Havre było jednym z pierwszych miast, które wolało oświetlenie elektryczne od gazowego. Miasto użyczyło swojego kadru jednemu z pierwszych i bardzo rzadkich impresjonistycznych przedstawień nocy; w 1872 roku Claude Monet namalował obraz „Le port du Havre” znajdujący się obecnie w zbiorach prywatnych, który będzie ozdobą wystawy „Elektryczne noce”.

W materiałach promujących wystawę czytamy: nocne przejście przez miasto generuje nowe i różnorodne wrażenia wizualne, dla których artyści, którzy umieszczają światło w centrum swoich obaw, nie mogą pozostać obojętni, gorący lub zimny, oślepiający lub miękki, stały lub mobilny, światło to gaz lub elektryczność, zmienia się i zmienia swoje środowisko, Jasne ulice przylegają do innych ciemniejszych, a Miasto Świateł jest znacznie bardziej skomplikowane, niż się wydaje. Wkrótce noc stanie się kolorowa pod wpływem pierwszych reklamowych neonów.

Zafascynowani wszystkimi przejawami współczesnego życia awangardowi artyści patrzyli na nowe światło przed sobą starając się uchwycić jego czystą energię aż do oślepienia. Obrazy w których przedstawiano nocne oświetlenie początkowo są budowane realistycznie by wraz z pojawianiem się nowych kierunków w malarstwie przejść do abstrakcyjnych gier kolorami.

Na wystawie zaplanowano zaprezentować 150 obrazów 71 artystów w przeważającej większości francuskich takich jak Monet, Pissarro, Vallotton, Toulouse Lautrec, Steinlein, Bonnard, van Dongen, Sonia Delaunay oraz europejskich mniej znanych francuskiej publiczności jak Szwed Eugene Jansson, Brytyjczyk Atkinson Grimshaw, Polak Józef Pankiewicz, Hiszpan Dario de Regoyos oraz wielu innych.

Obraz z naszego muzeum miał być eksponowany w doborowym towarzystwie obiektów wypożyczonych z takich placówek jak; Musée d’Orsay, Bibliothèque Nationale de France, Centre Georges Pompidou, Cinémathèque Française, Musée des Beaux-Arts de Reims, Fondation Bemberg à Toulouse, Tate Gallery, Victoria & Albert Museum, Musée Thyssen-Bornemisza, Petit Palais-Genève, Musée Kröller-Müller à Otterlo,, Musée des Beaux-Arts de Göteborg, Muzeum Narodowe w Krakowie i inne.

 

Szymon Zaremba, Dział Sztuki Muzeum Mazowieckiego w Płocku

 

Tu znajdziecie katalog wystawy

Katalog można oglądać także tutaj.



Powrót